Grzyby pleśniowe do rozwoju potrzebują wilgoci

Grzyby pleśniowe są naturalną częścią środowiska ożywionego. Ich zarodniki można znaleźć prawie wszędzie, a więc także w naszych domach i mieszkaniach. W normalnych warunkach są one nieszkodliwe. Jednak jeżeli stężenie grzybów pleśniowych przekroczy pewien określony poziom, mieszkańcy mogą odczuwać problemy zdrowotne. Grzyby i pleśnie potrzebują do rozwoju dużej wilgotności.
Przyczyny podwyższonej wilgotności wewnątrz budynków mogą być następujące:

Bezpośrednie wprowadzenie wilgoci przez:

• uszkodzone dachy (szczególnie dachy płaskie), rynny dachowe i rury spustowe;
• pęknięcia w murach;
• niedostateczne wyschnięcie po robotach budowlanych;
• napływ wody wskutek awarii hydraulicznych i katastrof atmosferycznych

Niedostateczne odprowadzanie zwiększonej wilgotności powietrza w pomieszczeniach na skutek:

• niewłaściwego ogrzewania i wentylowania, szczególnie w budynkach powietrzno-szczelnych
• kondensacja wody z powietrza - tworzenie się wody kondensacyjnej w obrębie zimnych ścian, które wskutek niedostatecznej termoizolacji stanowią problem w niejednym domu.
• błędy konstrukcyjne powodują występowanie tzw. mostków termicznych czyli miejsc gdzie ciepło wychodzi na zewnątrz

Zestawienie to pokazuje, że obok wad budowlanych i fizyczno-budowlanych, także i mieszkańcy przyczyniają się do zwiększenia wilgoci w budynkach. Niewłaściwe wietrzenie w połączeniu z czynnościami przy których powstaje dużo wilgoci (gotowanie, suszenie bielizny, prysznic, utrzymywanie dużych akwariów); może zwiększać wilgotność w budynku ponad normę. Staje się to problemem przede-wszystkim wtedy, kiedy z powodu oszczędności energii budynki zostały dużym nakładem uszczelnione.

Aby zmniejszyć ryzyko rozwoju grzybów pleśniowych, wilgotność względna powietrza nie powinna przekraczać 65-70% w pomieszczeniu i 80% wzdłuż powierzchni ścian.

Zwiększona szczelność okien plastikowych powoduje redukowanie naturalnej wymiany powietrza z otoczeniem. Powstającą w budynku wilgoć trzeba wtedy wyprowadzić poprzez intensywne wietrzenie.

 W związku z tym trzeba stwierdzić, że dobry system wentylacji grawitacyjnej typu czerpak powietrza wraz z kanałem odprowadzającym są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania mieszkania.

Stachybotrys - Kolekcja fotografii grzyba pleśniowego

zagrzybiona łazienka

zagrzybiona wilgotna podłoga

grzyb i wykwity solne po zalaniu domu

grzyb pleśniowy stachybotrys 

pobieranie próbki grzyba do badań 

mikroskopowy obraz grzyba Stachybotrys

Stachybotrys to bardzo toksyczny grzyb pleśniowy. Większość gatunków zamieszkuje podłoża bogate w celulozę i silnie zawilgocone. Najbardziej groźny Stachybotrys chartarum potocznie zwany czarną pleśnią odpowiada z skażenie powietrza w budynkach. Grzyby te produkuję mykotoksyny - rakotwrcze wtórne metabolity przemiany ich materii, dlatego warto usunąć go z naszego otoczenia.

kliknij tu >>>>>> by zamówić odgrzybianie w swojej nieruchomości

Rodzaje grzyba stachybotrys:

Stachybotrys Kapiti

Stachybotrys longispora

Stachybotrys mangiferae 

Stachybotrys microspora

Stachybotrys nephrodes

Stachybotrys nephrospora

Stachybotrys nilagirica

Stachybotrys oenanthes

Stachybotrys parvispora

Stachybotrys ruwenzoriensis

Stachybotrys sansevieriae 

Stachybotrys sinuatophora

Stachybotrys suthepensis 

Stachybotrys theobromae

Stachybotrys Waitakere

Stachybotrys albipes 

Stachybotrys alternans 

Stachybotrys breviuscula 

Stachybotrys chartarum 

Stachybotrys chlorohalonata

Stachybotrys cylindrospora

Stachybotrys dichroa 

Stachybotrys elegans

Stachybotrys eucylindrospora 

Stachybotrys freycinetiae 

Stachybotrys kampalensis 

Podatnośc budynków na korozję biologiczną ( zawilgocenie i zagrzybianie )

Niemal wszystkie materiały budowlane – a zwłaszcza materiały pochodzenia roślinnego – wymagają systematycznego zabezpieczania przed czynnikami atmosferycznymi, biologicznymi i ogniem. Remonty bieżące budynków: usuwanie usterek prowadzących do zawilgoceń i prace zabezpieczające, powinny być ponawiane co kilka-kilkanaście lat, stosownie do trwałości środków impregnacyjnych, farb i powłok zewnętrznych oraz warunków, w jakich te materiały pracują.
 

■ Trwałość drewna
Naturalna odporność drewna jest właściwością gatunkową i zależy od za­wartości w drewnie związków twardzielo­wych, garbnikowych i żywic, które unie­możliwiają lub ograniczają rozwój mikroorganizmów. Związki te gromadzą się w wewnętrznej części pnia, wysycają tkankę drzewną i tworzą tzw. twardziel. Drewno twardzielowe w sposób natural­ny jest kilkakrotnie trwalsze od drewna bielastego.
Na podstawie testów laboratoryjnych ustalono, że różne gatunki drewna pracu­jące w tych samych niekorzystnych wa­runkach mają różną trwałość:
• drewno bardzo trwałe – nie ulega zmianom przez 25 lat (niektóre gatunki liściaste z Afryki, Ameryki i Azji);

• drewno trwałe – 15 do 25 lat (dę­bowe);
• drewno umiarkowanie trwałe – 10 do 15 lat (modrzewiowe, sosnowe);
• drewno mało trwałe – 5 do 10 lat (świerkowe, jodłowe, wiązowe);
• drewno nietrwałe – do 5 lat (jawo­rowe, topolowe, bukowe).

Zwiększenie trwałości drewna moż­na uzyskać przez jego impregnację, czyli powierzchniowe lub wgłębne nasy­cenie tkanki drzewnej preparatami che­micznymi. Stosuje się dwie podstawowe metody impregnacji: bezciśnieniową i ci­śnieniową.
W metodach ciśnieniowych środki impregnacyjne wtłaczane są w drewno po uprzednim wyssaniu powietrza. Metody te stanowią jeden z podstawowych procesów technologicznych w zakładach wytwarza­jących uodpornione produkty drzewne dla budownictwa, kolejnictwa i przemysłu.
Metody bezciśnieniowe to: smaro­wanie, opryskiwanie, kąpiel, zastrzyki oraz metody dyfuzyjne.
Na głębokość wnikania impregna­tów w drewno ogromny wpływ ma bu­dowa anatomiczna różnych gatunków drewna. Znane jest nieprzyjmowanie impregnatów przez twardzielowe drew­no dębu, sosny lub przez tzw. fałszywą twardziel buka. Materiałem trudnym do impregnowania może być również drewno świerka i jodły po spadku jego wilgotności poniżej poziomu nasycenia włókien (28%) – należy zatem impre­gnować je zaraz po ścięciu i szybkim przetarciu.
■ Środki ochrony drewna
Zaostrzenie przepisów ochrony śro­dowiska w krajach Unii Europejskiej i w Polsce spowodowało wyeliminowanie preparatów zawierających związki arse­nu, rtęci, DDT, HCH. Jednocześnie ograniczono produkcję środków zawie­rających związki fenolu (PCF i PCF- Na), fluoru i chromu, a w ograniczo­nym zakresie będą stosowane jeszcze przez jakiś czas związki trójbutylocynowe (TBTO). Jako całkowicie nieszko­dliwe dla środowiska mają przyszłość preparaty zawierające związki boru (grzybobójcze i owadobójcze) oraz czwartorzędowe związki amoniowe (grzybobójcze). Do ochrony drewna przed owadami stosowane są ostatnio pyretroidy.
Właściwości środków ochrony drew­na muszą odpowiadać jakości wymaga­nej przez normę PN-76/C- 04906 „Środ­ki ochrony drewna; ogólne wymagania i badania “.
Środki ochrony drewna można podzie­lić na trzy podstawowe grupy:

• do zabezpieczania drewna,
• do zwalczania szkodników biolo­gicznych,
• do zabezpieczania przed ogniem.

Do preparatów zabezpieczających

drewno należą zarówno impregnaty kla­syczne, jak i środki impregnacyjno-dekoracyjne oraz powłoki zabezpieczające, czyli farby i lakiery.
Wartość grzybobójcza impregnatów maleje z czasem na skutek wymywania przez wodę oraz pod wpływem czynni­ków atmosferycznych: tlenu, dwutlenku węgla, zanieczyszczeń powietrza i pro­mieniowania UV, a w wypadku prepa­ratów zawierających związki fluoru – również soli wapnia. Ich trwałość moż­na przedłużyć wykonując dodatkowo powłoki ochronne z odpowiednich farb lub lakierów odpornych na czynniki at­mosferyczne i agresywną atmosferę. Można również zastosować środki im- pregnacyjno-dekoracyjne tworzące na powierzchni drewna cienką powłokę la­kierową.

Jak zabezpieczać budynek przed przyspie­szonym niszczeniem?

• Na etapie projektowania:

Zadbać o poprawne zaprojektowanie izola­cji termicznych, przeciwwodnych i przeciw­wilgociowych oraz właściwą wentylację i ogrzewanie pomieszczeń.

• Podczas budowy:

Stosować materiały o właściwościach zgod­nych z odpowiednimi normami, m.in. w za­kresie ich wilgotności; nie wbudowywać materiałów wilgotnych i nie dopuszczać do zawilgacania materiałów już wbudowanych; Wszystkie elementy drewniane tj. stolar­kę, elementy konstrukcyjne, dachówkę (gont), boazerię, ścianki działowe itp. zabez­pieczać odpowiednimi preparatami chro­niącymi przed szkodnikami biologicznymi i ogniem;
Elewacje budynków murowanych, dachów­kę ceramiczną i cementową oraz inne murowane i nie osłonięte fragmenty zewnętrzne zabezpieczać preparatami hy­drofobowymi;
Elementy stalowe i żelbetowe zabezpie­czać przed ogniem i korozją preparatami antykorozyjnymi i przeciwogniowymi.

• W trakcie eksploatacji budynku: Chronić konstrukcje murowane i drewnia­ne przed stałym zawilgacaniem i bezpo ­średnim działaniem czynników atmosfe­rycznych – stosując lakiery, farby i inne materiały wykończeniowe;

Przegląd i zabezpieczanie budynku ponawiać co kilka, kilkanaście lat.

Co robić, jeśli w budynku pojawił się grzyb, pleśń lub owady?

• Wezwać fachowca, który na podstawie ro­dzaju zniszczeń ustali przyczyny ich wystę­powania oraz konieczny zakres zabezpie­czeń; dla większych budynków – zlecić wykonanie ekspertyzy.
• Prace remontowo-odgrzybieniowe można wykonywać samodzielnie, jednak pod nadzorem osoby uprawnionej. Wykonaw­stwo można również zlecić specjalistycz­nej pracowni zajmującej się odgrzybianiem budynków. Warto przy tym pamiętać, że zawilgocony i zagrzybiony budynek wyma­ga kompleksowego remontu, uwzględnia­jącego nie tylko odgrzybienie, ale również osuszenie i zabezpieczenie przed dalszym zawilgacaniem.

Przegląd budynku i remonty bieżące nale­ży ponawiać co kilka, kilkanaście lat, za­bezpieczając konstrukcje murowane i drew­niane przed ponownym zawilgoceniem i bezpośrednim działaniem czynników atmo­sferycznych.

■ Zabezpieczanie drewnianych elementów konstrukcji
Drewno konstrukcyjne i tarcica zaraz po przywiezieniu na budowę powinny być pod­dane impregnacji, a następnie — przed wbu­dowaniem – wysezonowane w zadaszonych sztaplach do stanu powietrzno-suchego.
Do impregnacji elementów konstruk­cji stropów, ścian i ścianek drewnianych oraz deskowania najlepiej wybrać nie­szkodliwe dla ludzi preparaty solne ty­pu INTOX. Impregnację można prze­prowadzać metodą kąpieli zimnej, kilkukrotnego malowania lub opry­skiwania.
Konstrukcje drewniane (dachowe) po­winno się dodatkowo zabezpieczać sto­sownie do wymogów przeciwpożarowych – kompleksowymi środkami solnymi (np. FOBOS M2F), pęczniejącymi farbami emulsyjnymi (np. MOWICHRON, KROMOS) lub specjalistycznymi masa­mi przeciwogniowymi.
■ Odgrzybianie budynków
W walce z korozją biologiczną budyn­ków stosuje się – oprócz działań ochron­nych – również działania naprawczo-remontowe, takie jak: odgrzybianie drewna i murów lub zwalczanie owadów w ele­mentach drewnianych.
Odgrzybianie wbudowanych ele­mentów drewnianych porażonych przez grzyby podstawkowe przeprowa­dza się wyłącznie wówczas, gdy uszko­dzone zostały jedynie fragmenty kon­strukcji. Po ociosaniu uszkodzonej warstwy zewnętrznej, pozostałe pora­żone fragmenty materiału poddaje się wielokrotnemu nasycaniu środkami grzybobójczymi, a następnie konstruk­cję wzmacnia się i uzupełnia zaimpre­gnowanym drewnem. Dobór środka grzybobójczego uzależniony jest mię­dzy innymi od wilgotności drewna (np. do drewna zawilgoconego nie należy stosować preparatów oleistych).
Odgrzybianie murów porażonych na wskroś przez grzyby podstawkowe odby­wa się następująco:

• usuwa się sznury, grzybnię i owoc- niki grzyba;
• zbija tynk i usuwa zaprawę ze spo­in – na głębokość 1-3 cm;
• wierci w murze otwory do iniekcji – średnicy 10-20 mm, pod kątem 30-45° i na głębokość 8-15 cm (około 40 szt/m² ściany) – jednostronnie lub obustronnie zależnie od grubości muru;
• nasyca się mur fungicydem przez wlewanie środka grzybobójczego do otwo­rów;
• zasklepia otwory zaprawą z dodat­kiem fungicydu;
• nakłada pierwszą warstwę nowego tynku z dodatkiem fungicydu.

■ Zwalczanie owadów
Owady żerujące w konstrukcjach drewnianych można zwalczać metodami chemicznymi, fizycznymi oraz metodami biologicznymi, które dotychczas nie są stosowane w Polsce.
W metodach chemicznych do ni­szczenia jaj, larw i chrząszczy używane są insektycydy płynne i gazowe. Jedy­nym preparatem płynnym dopuszczo­nym w Polsce do zwalczania owadów w budownictwie jest ANTOX W, który łączy w sobie właściwości dezynsekcyjne i ochronne.
Zwalczanie owadów żerujących w konstrukcjach drewnianych, których tkanka została już w znacznym stopniu uszkodzona, polega na usunięciu zni­szczonej warstwy zewnętrznej i następ­nie – kilkukrotnym smarowaniu tych elementów ANTOXEM W lub przy­kładaniu do nich tamponów nasyco­nych tym środkiem. Dla zwiększenia skuteczności dezynsekcji, drewno nasą­czane preparatem przykrywa się folią po każdym zabiegu.
Dezynsekcję elementów mniejszych, zabytkowych bez warstwy malarskiej lub konstrukcji z nielicznymi widocznymi żerowiskami można ograniczyć do wstrzy­kiwania środka owadobójczego bezpo­średnio w otwory wylotowe lub w otwo­ry specjalnie wywiercone.
Specjalistycznym preparatem gazo­wym przeznaczonym do zwalczania owadów w drewnie jest ROTANOX.
Gazowaniem całych budynków wolno sto­jących zajmuje się Zakład Zwalczania Szkodników Żywności w Warszawie.
W metodach fizycznych do zwalczania owadów w drewnie wykorzystuje się m.in. podwyższoną temperaturę, promieniowanie podczerwone emitowane przez strumień pod­grzanego powietrza, promienie gamma i in­ne. Nie mają natomiast zastosowania do te­go celu promienie Roentgena. Duże elementy po ich wymontowaniu z konstrukcji można poddawać dezynsekcji np. w suszarniach do drewna (podwyższona temperatura), zaś mniejsze elementy – w komorze jonizacyj­nej (promieniowanie gamma).
■ Osuszanie budynków
Równolegle z pracami odgrzybieniowy- mi należy przeprowadzać osuszanie budyn­ków. Podstawową czynnością powinno być odcięcie budynku od źródeł zawilgocenia, a zatem – wykonanie odpowiednich izolacji przeciwwodnych i przeciwwilgociowych. Jedną z najczęstszych przyczyn zawilgoce­nia budynków jest brak lub zły stan technicz­ny poziomych izolacji przeciwwilgociowych w murach fundamentowych, który powodu­je podsiąkanie wód kapilarnych powyżej poziomu tych izolacji. Podcinanie budynku i wykonanie izolacji tradycyjnej nie jest moż­liwe, gdy mury są stare lub zbyt grube. Wówczas można jednak zastosować inne rozwiązania:

• obniżyć poziom wód gruntowych wo­kół obiektu (drenaż);
• ograniczyć lub odciąć podsiąkanie ka­pilarne w murach wykonując:

• pionowe ścianki osuszające,

• poziome przepony przeciwwilgociowe z substancji hydrofobowych, żelu krzemiano­wego, związków polikrzemianowych itp.;

• zatrzymać proces podsiąkania kapilar­nego w murach wykorzystując do tego celu fa­le elektromagnetyczne pola ziemskiego oraz fale innych częstotliwości.

Zazwyczaj metody klasyczne łączy się z metodami nowoczesnymi — izolację pionową wykonuje się tradycyjnie, natomiast podsią­kanie kapilarne likwiduje się korzystając z jednego z powyższych sposobów. Warto pa­miętać, że osuszanie budynków jest działa­niem kompleksowym i zawsze powinno być poprzedzane ustalaniem przyczyn zawilgo­cenia oraz opracowaniem odpowiedniego programu osuszania.

Warunki sprzyjające rozwojowi grzybów pleśniowych (odgrzybianie)

Przy temperaturze około 18-21 stopni Celcjusza (choć są grzyby, które rosną w znacznie niższych temp.) miejsca wilgotne, ciemne i nieprzewiewne to wymarzone środowisko dla rozwoju zagrzybienia.
Efekt końcowy zadomowienia się grzyba pleśniowego lub domowego, to zaatakowanie drewna i murów, niszczenie poprzez zawilgocenie i kruszenie elementów, po których ten grzyb się rozprzestrzenia.
Grzyb dokonuje zniszczeń na drodze chemicznej i mechanicznej. Mechaniczne uszkodzenia powoduje przerastanie grzybem elementów zaatakowanych, a w drodze reakcji chemicznych związanych z rozwojem biologicznym grzyba wydziela się dwutlenek węgla, wilgoć oraz kwasy i alkohole.

Szkody w elementach drewnianych to: murszenie drewna oraz utrata wytrzymałości elementów na zginanie, ściskanie i spadek twardości.

Szkody w murach to: wilgoć, korozja pęczniejąca , odparzanie i odpadanie tynków, zmurszenie cegły i kruszenie zaprawy użytej do spoin.

Wpływ zagrzybienia na mieszkańców: zaduch rozkładającej się materii, wilgoć, fruwające w powietrzu zarodniki powodują u mieszkańców takich pomieszczeń problemy z oddychaniem są powodem nudności i częstych bólów głowy jest to także ekspozycja na mykotoksyny, czyli wtórne metabolity przemiany materii grzybów będące substancjami rakotwórczymi.  

Powody powstania zagrzybienia to:

1. Przyczyny techniczne: złe izolacje fundamentów i ścian , złe odprowadzenie wód opadowych, źle wykonane obróbki blacharskie dachu, nieszczelności tarasów i balkonów oraz mostki termiczne czyli przemarzanie ścian i przegród budowlanych.
2. Przyczyny eksploatacyjne: zła wentylacja, zaparowanie i niewietrzenie pomieszczeń, suszenie ubrań w pomieszczeniach, niewłaściwe używanie nawilżaczy powietrza.
3. Pleśnie występują w miejscach narażonych na przemarzanie szczególnie w narożach, gdzie kondensuje się para wodna zawarta w powietrzu. Atakują one tynki , powłoki malarskie i tapety.
4. Powody powstania pleśni to: złe wietrzenie, zaparowanie, skraplanie się pary wodnej na skutek dużej różnicy temperatur na zewnątrz i wewnątrz pomieszczenia

Wpływ pleśni na mieszkańców: to przede wszystkim ekspozycja na zarodniki i mykotoksyny powodujące różnorakie choroby zaczynając od zapalenia zatok i dolnych dróg oddechowych, przez wysypki i uczulenia skórne, kończąc na białaczkach i nowotworach wątroby. Symptomami przebywania i pracy w zagrzybionych pomieszczeniach to także ogólne osłabienie organizmu, wypadanie włosów, zapalenia żył. Szczególnie niebezpieczna jest sytuacja, gdy na produkty metabolizmu grzybów pleśniowych wystawione są osoby starsze, dzieci oraz kobiety w ciąży i ludzie ze słabym układem immunologicznym.