Pleśń i grzyb to cichy zabójca w naszym domu !

Jak wielkie szkody zdrowotne i ekonomiczne mogą powodować toksyczne metabolity grzybów pleśniowych okazało się jednak dopiero, gdy wprowadzono nowoczesny wielkotowarowy chów zwierząt. Na początku lat 60. opinię publiczną w Anglii poruszyła sprawa nagłych masowych padnięć młodych indyków. Tajemnicza choroba, nazwana wówczas "Turecka zaraza", doprowadziła do śmierci ponad 100 tys. ptaków, a najbardziej widoczną patologiczną zmianą były zmiany nowotworowe wątroby. Później zachorowały młode kaczki, kuropatwy i pstrągi. Przyczyną okazały się aflatoksyny, produkty przemiany materii grzyba pleśniowego Aspergillus flavus, obecne w skażonej paszy - brazylijskiej mączce z orzeszków ziemnych. Poważne skutki ekonomiczne sprawiły, że naukowcy zaczęli intensywnie badać pleśnie.

Mikotoksyny to metabolity wtórne (w przeciwieństwie do metabolitów pierwotnych nie są niezbędne do funkcjonowania komórek organizmu). Z setek trujących związków tego typu, około 20 występuje w większych stężeniach w artykułach spożywczych i paszach. Są wytwarzane głównie przez pięć rodzajów grzybów pleśniowych: Aspergillus, Penicillium, Fusarium, Alternaria i Claviceps.
Mikotoksyny pochodzące od grzybów z rodzaju Claviceps czy Fusarium powstają na żywych roślinach zbożowych, natomiast niektóre gatunki z rodzaju Aspergillus, Penicillium i Alternaria wytwarzają trujące substancje, rosnąc na magazynowanym zbożu lub gotowych produktach. Zachorowania spowodowane mikotoksynami określane są jako mikotoksykozy. Niektóre toksyny, jak aflatoksyny i ochratoksyna A, mogą za pośrednictwem skażonych pasz przedostać się także do mleka (aflatoksyna M1) lub do organów i krwi zwierząt (ochratoksyna A), a w konsekwencji do wyrabianych z nich artykułów spożywczych, główne jednak zagrożenie stanowią produkty pochodzenia roślinnego.

W Niemczech w ostatnich latach przeprowadzono badania zagrożenia konsumentów ochratoksyną A. Przeanalizowano ponad 7 tys. próbek żywności. Najbardziej ryzykownymi okazały się produkty zbożowe oraz złej jakości kawa i piwo. Przed dwoma laty w Polsce wykryto wysoką koncentrację tej toksyny w mące żytniej, dlatego wskazane byłyby również szczegółowe badania produktów spożywczych w naszym kraju.

Czasem jednak pleśń jest widoczna na pierwszy rzut oka. Jej pojawienie się świadczy o psuciu się produktu (znacznie częściej za psucie się żywności odpowiadają bakterie). Taki produkt najlepiej od razu wyrzucić, odcięcie spleśniałej części nie ochroni nas przed toksynami. (...)

Na niektórych artykułach spożywczych, np. serach czy wędlinach (salami), grzyby pleśniowe są pożądane, nadając produktom szczególny smak lub aromat. Są to ściśle określone, kontrolowane szczepy grzybów rodzaju Penicillium ( Penicillium roqueforti, P. candidum, P. chrysogenum, P. nalgiovense). (...)

Grzyby z rodzaju Penicillium i inne grzyby pleśniowe mogą jednak zmieniać aktywność metaboliczną i tym samym szybko dopasowywać sposób tworzenia mikotoksyn (a także ich ilość) do podłoża, a więc zwiększyć swój stopień "zjadliwości". Oznacza to, że np. wzrost P. roqueforti na innym serze (np. po przeniesieniu na nożu) wymyka się spod kontroli i może skutkować produkcją groźnych mikotoksyn. Ważne jest więc, aby nie przechowywać serów pleśniowych typu roquefort czy camembert z innymi produktami spożywczymi. To samo dotyczy wędlin wytwarzanych z zastosowaniem pleśni

Szkodliwość grzybów i plesni dla zdrowia

Grzyb niesie ze sobą wiele zagrożeń. Powoduje odpadanie tynków, pękanie sufitów, niszczy mury, tapety i drewno. Zatruwa również środowisko domowe tak, że staje się ono szkodliwe, a nawet niebezpieczne dla zdrowia jego mieszkańców. Grzyby mogą powodować bóle i zawroty głowy, nudności i zaburzenia układu pokarmowego, alergie, astmy, reumatyzm. Większość z nich wydziela substancje toksyczne i rakotwórcze.

Pleśnie

Porastają jedynie powierzchnię drewna, przez co traci ono estetyczny wygląd. Nie osłabiają jednak jego wytrzymałości. Pleśń tworzy na ścianach i sufitach plamiste skupiska w różnych kolorach (najczęściej czarne, rdzawe, cytrynowe lub zielone). Powoduje odspajanie tapet, tynków i powłok malarskich, nie przerasta jednak ścian. W domach najczęściej występują:

Grzyby

W przeciwieństwie do pleśni niszczą drewno. Tworzą watowate narośla, długie sznury i pajęczyny z grzybni. W ostatecznej fazie pojawiają się też ich dojrzałe owocniki. Grzyby domowe mogą przerastać drewno i mury.

Z uwagi na swoją szkodliwość dla budownictwa należą do typu I.

Grzyby typu I szybko rozkładają drewno, materiały drewnopochodne oraz materiały takie jak beton i ceramiczne materiały budowlane.

kliknij po więcej

Choroby wywolywane przez grzyby i plesnie (u ludzi)

Choroby u ludzi wywoływane przez grzyby są niezwykle groźne, gdyż w niesprzyjających okolicznościach mogą zagrażać życiu lub pozostawiać trwałe powikłania. Zagrzybienie w domu i pracy sprzyja rozwojowi zakażeń, które często zaczynają się od bólu głowy, zapalenia zatok, piekącego języka czy krwi w moczu.

Aspergiloza (łac. aspergillosis) jest zakażeniem lub reakcją alergiczną wywoływaną przez grzyby  typu Aspergillus (pospolite w naszych domach kropidlaki). Postacie aspergilozy o najgorszym przebiegu - to niebezpieczne dla życia infekcje płucne u pacjentów z osłabionym układem odpornościowym, np u chorych na AIDS, leczonych chemioterapią lub przez dłuższy czas stosujący kurację antybiotykową. Główne postacie choroby to:  apergilloza astmatyczna, aspergilloma (ropień płuca) i inwazyjna aspergiloza w połączeniu z martwicą górnych dróg oddechowych.

Blastomykoza (drożdżyca, choroba Gilchrista, blastomykoza północnoamerykańska) - przewlekła choroba ropna i ziarniniakowa wywoływana przez Blastomyces dermatitidis, występująca endemicznie w południowo-wschodniej i południowo-środkowej części USA, ale notowano także przypadki w Europie, Azji i Afryce.
Blastomyces dermatitidis występuje prawdopodobnie w glebie. Zakażenie następuje poprzez aspirację konidiów grzyba, rzadziej spotyka się pierwotną infekcję skórną.

Drożdżyca, kandydoza, moniliaza, kandydiaza, bielnica, oidiomykoza (łac. candidiasis,candidosis) - grzybiczne zakażenie drożdżakami rodzaju Candida albicans. Kandydoza obejmuje infekcje od powierzchniowych jak pleśniawka jamy ustnej i zapalenie pochwy, do chorób ogólnoustrojowych i potencjalnie zagrażających życiu. Kandydozy tej ostatniej kategorii są czasami określane mianem Kandydemii lub Kandydoz inwazyjnych.

Chromoblastomikoza (chromoblastomycosis) - przewlekła, podskórna grzybica, powstająca skutek wprowadzenia różnych gatunków grzybów (Fonsecaea pedrosoi, Phialophora verrucosa, Cladosporium carrionii, Fonsecaea compacta), podczas ukłucia przez ciernie lub inne części roślin.
Występuje w regionach tropikalnych i subtropikalnych (pomiędzy 30 równoleżnikami) ale około 10-20% przypadków zostało opisane w innych warunkach klimatycznych, w tym w Rumunii, Finlandii i dawnej Czech.

 Sporotrychoza – choroba wywołana przez grzyba Sporothrix schenckii. Najczęściej zajmuje skórę, choć może również zajmować stawy, kości, płuca i mózg. Sporotrychoza jest chorobą przewlekłą. Postępuje wolno, pierwsze objawy mogą wystąpić od 1 do 12 tygodni po zarażeniu. Chorobą tą można zarazić się przez ukłucie kolcem róży.

Stopa madurska (grzybica madurska, łac. mycetoma, ang. Madura foot, maduromycosis) – zakaźna choroba skóry i tkanki podskórnej, przebiegająca niekiedy z zajęciem mięśni, kości i sąsiadujących narządów, która może być wywołana przez różne gatunki grzybów prawdziwych lub promieniowców. Z reguły dotyczy odsiebnych części kończyn dolnych, ale może zająć każdą część ciała. Rodzaj patogenu leży u podstaw podziału mycetoma na actinomycetoma(wywoływaną przez promieniowce) i eumycetoma (wywoływaną przez grzyby prawdziwe).

Mukormykoza, Zygomykoza – grzybica oportunistyczna wywołana przez grzyb z gatunku Rhizopus oryzae. Występuje głównie u osób przewlekle chorych z obniżoną odpornością. Drogą inwazji są błony śluzowe górnych dróg oddechowych. Najczęstszą postacią choroby jest mukormykoza nosowo-gardłowa. W przypadku chorych ze skrajną immunosupresją może dojść do uogólnienia infekcji, często kończącej się śmiercią

Grzybica paznokci (łac. onychomycosis, tinea unguinum) − choroba mogąca towarzyszyć grzybicy stóp i dłoni, a także innym postaciom grzybicy skóry. Zakażony paznokieć traci swe różowe zabarwienie, ulega pobruzdowaniu i łatwo się kruszy. Naskórek pod zgrubiałym i popękanym brzegiem płytki ulega nadmiernemu rogowaceniu. Te zmiany mogą się utrzymywać długo i stanowią dla chorego dokuczliwe utrudnienie w codziennym życiu, a dla jego otoczenia źródło zakażenia pośredniego lub bezpośredniego.

Grzybica czarna jest rzadką grzybicą powierzchowną wywoływaną przezdermatofita Exophiala werneckii. Do zakażenia Exophiala werneckii dochodzi w wyniku zabrudzenia skóry skażoną ziemią lub odpadami organicznymi (ścieki, kompost, gnijące drewno). Barwnik występujący w komórkach grzyba powoduje ciemnobrązowe lub czarne przebarwienia skóry dłoni i podeszew stóp.

Pneumocystoza (łac. pneumocystosis, ang. pneumocystosis, pneumocystis pneumonia, PCP) – to zapalenie płuc wywołane przez grzyba Pneumocystis jiroveci. Nie ma objawów klinicznych patognomonicznych dla pneumocystozy. Na rozpoznanie takie mogą wskazywać zmiany w rtg i TK klatki piersiowej dające obraz tzw. mlecznej szyby, narastające objawy niedotlenienia (gazometria wykazująca hipoksemię), limfopenia, hipoalbuminemia, odchylenia w stanie immunologicznym. Badanie plwociny i popłuczyn oskrzelowo-pęcherzykowych uzyskanych podczas bronchoskopii lub odkrztuszonych po inhalacji stężonego roztworu NaCl na obecność pasożytów daje niepewne wyniki. Rzadko wykonuje się przezskórną lub przez-oskrzelową biopsję tkanki płucnej.

Sepsa grzybicza czyli posocznica wywołana przez grzyby rozwijające się ogólneustrojowo charakteryzuje się ogólnym osłabieniem, gorączką, przyspieszonym tętnem i oddechem. Bardzo łatwo pomylić ją z grypą. Do grupy ryzyka należą ludzie po zabiegach chirurgicznych, przeszczepach oraz dzieci i osoby starsze. Niestety zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej może też atakować osoby całkowicie zdrowe. Faza ostra choroby to najczęściej uszkodzenie nerek (krwiomocz) i narządów wewnętrznych oraz zsinienie w okolicy podbrzusza. Faza ostra dla 30% pacjentów kończy się zgonem.

| Jeżeli w twoim otoczeniu występuje zagrzybienie - zamów odgrzybianie już dziś tel. 504 928 205